قلاب جرثقیل C شکل (سی هوک کویل‌گیر صنعتی)| طراحی و ساخت سفارشی ۵ تا ۵۰ تن

قلاب جرثقیل C شکل که در صنایع فولاد و خطوط فرآوری فلزات با نام «سی هوک» (C-Hook) یا «کویل‌گیر افقی» شناخته می‌شود، از تخصصی‌ترین و کارآمدترین تجهیزات باربرداری زیر قلاب (Below-the-Hook Lifting Devices) به شمار می‌رود. این تجهیز به صورت اختصاصی برای ورود افقی به چشمی کویل (قطر داخلی یا ID) و باربرداری ایمن انواع رول‌های سنگین فلزی، بندیل‌های حلقوی مفتول، لوله‌های قطور و رول‌های صنعتی کاغذ بدون آسیب‌دیدگی لبه‌ها طراحی شده است.

در فرآیندهای سنتی جابه‌جایی کویل، استفاده از سیم‌بکسل یا زنجیرهای چندرشته‌ای خطرات زیادی به همراه دارد: تغییر شکل لبه‌های ورق (لهیدگی و پلیسه‌دار شدن رول‌های گران‌قیمت روغنی و گالوانیزه)، سایش شدید سیم‌بکسل‌ها و ناپایداری حرکتی. سی هوک مهندسی‌شده وزنه کرین با مهار رول از نقطه تعادل و حذف تماس‌های جانبی نامناسب، سرعت خط انتقال و انبارداری را تا ۳ برابر افزایش داده و ضریب ایمنی محیط کار را به حداکثر می‌رساند.

استانداردهای مرجع و اصول طراحی مهندسی سی هوک در وزنه کرین

سی‌هوک قطعه‌ای است که وزن کل بارهای فوق‌سنگین را به صورت یک‌طرفه (تیر طره یا Cantilever Beam) تحمل می‌کند؛ بنابراین هرگونه نقص در محاسبات هندسی یا متالورژی ورق، ریسک انحراف یا شکست فاجعه‌بار را به همراه دارد. وزنه کرین کلیه مراحل ساخت را مطابق این استانداردها به انجام می‌رساند:

• استاندارد ایمنی و بازرسی: ASME B30.20 (الزامات قانونی و ایمنی تجهیزات زیر قلاب جرثقیل).
• استاندارد محاسبات تنش و خستگی: ASME BTH-1 (طراحی تجهیزات بالابری زیر قلاب در رده‌های طراحی B و کلاس‌های کاری سرویس متناسب با سیکل بارگذاری سالانه).
• ضریب ایمنی محاسبه‌شده: اعمال حداقل ضریب ایمنی ۳ به ۱ تا ۴ به ۱ بر مبنای بار نامی مجاز (WLL).
• آنالیز المان محدود (FEA): شبیه‌سازی رایانه‌ای نقاط تمرکز تنش در ناحیه گلوگاه درونی قلاب (Throat Radius) جهت جلوگیری از تمرکز خستگی دینامیکی.

ساختار و بخش‌های فنی قلاب C شکل

۱. شاخک باربردار (Lower Prong / Arm): بازوی زیرین که به درون چشمی کویل نفوذ می‌کند. مقطع این شاخک با ضخامت متغیر طراحی می‌شود تا حداکثر استحکام خمشی را با کمترین اشغال فضای داخلی ایجاد کند. انتهای این شاخک دارای استاپر یا شیب ایمنی است تا از لغزش بار به جلو جلوگیری شود.

۲. وزنه تعادل مهندسی (Counterweight): یکی از مهم‌ترین اجزای سی‌هوک که در پشت بازوی عمودی تعبیه شده است. وظیفه وزنه تعادل این است که وقتی قلاب بدون بار است، شاخک پایینی کاملاً افقی (یا با زاویه ایمن رو به بالا حدود ۲ تا ۵ درجه) قرار گیرد تا اپراتور جرثقیل بتواند بدون نیاز به کمک دست، شاخک را مستقیماً داخل سوراخ کویل هدایت کند.

۳. ستون یا بدنه عمودی (Main Spine): ستون واسط که فاصله لازم بین سطح بیرونی کویل و بدنه را تأمین می‌کند. ارتفاع این بخش بر اساس حداکثر قطر بیرونی (OD) کویل کارفرما محاسبه می‌شود.

۴. چشمی اتصال فوقانی (Bail / Lifting Eye): محل اتصال به قلاب اصلی جرثقیل سقفی. ابعاد این بخش بر اساس دهانه قلاب‌های استاندارد (نظیر قلاب تک DIN 15401 یا قلاب دوبل DIN 15402) ماشین‌کاری و تعبیه می‌شود.

جدول مشخصات فنی و محدوده ساخت سفارشی سی هوک

• ظرفیت باربرداری نامی (SWL): از ۵ تن، ۱۰ تن، ۱۵ تن، ۲۰ تن، ۲۵ تن تا ۴۰ و ۵۰ تن (مطابق نیاز پروژه)
• نوع بار هدف: کویل‌های فولادی نورد سرد و گرم، ورق گالوانیزه و رنگی، رول آلومینیوم، مفتول مس، رول‌های صنعتی کاغذ
• محدوده عرض کویل قابل حمل: از ۶۰۰ میلی‌متر تا ۲۲۰۰ میلی‌متر (طول شاخک متناسب با عرض رول)
• قطر داخلی کویل (ID): متناسب با قطرهای استاندارد ۵۰۸، ۶۱۰ و ۷۶۰ میلی‌متر یا سایزهای خاص
• متریال مصرفی بدنه: ورق‌های فولادی سازه‌ای با استحکام بالا (مانند ST52-3 و فولادهای آلیاژی ساختمانی با چقرمگی عالی)
• پوشش محافظ سطحی ضدخش: امکان نصب لاینر پلی‌اورتان ضدسایش، برنز یا ورق‌های لاستیکی فشرده روی لبه شاخک (سفارشی)
• نوع مکانیزم: سی هوک متعادل‌شونده با ضدوزنه ثابت، سی هوک با تعادل خودکار، یا مدل مجهز به قرقره و قلاب گردان
• تست‌ها و بازرسی نهایی: آزمون مایعات نافذ (PT) و ذرات مغناطیسی (MT) روی خطوط جوش، تست التراسونیک (UT) ورق‌ها و تست بار استاتیک ۱۲۵ درصد بار نامی

انواع قلاب‌های C شکل بر اساس کاربری خط تولید

• سی‌هوک متوازن استاندارد با وزنه تعادل (Balanced C-Hook): متداول‌ترین مدل در انبارها و مراکز برش که با وزنه‌های چدنی یا فولادی کالیبره شده و تعادل بی‌باری و بارداری را به طور خودکار حفظ می‌کند.
• سی‌هوک باریک (Slim C-Hook): طراحی‌شده با مقطع تیغه‌ای نازک برای باربرداری کویل‌های باریک و تسمه‌های برش‌خورده (اسلیت‌شده) بدون آسیب به حلقه‌های کناری.
• سی‌هوک با پد محافظ پلی‌اورتان: مخصوص خطوط نورد ورق‌های حساس مانند ورق استیل براق، آلومینیوم و ورق‌های رنگی لوازم خانگی که کوچک‌ترین خش روی لایه بیرونی باعث افت ارزش محصول می‌شود.
• سی‌هوک چندمنظوره چنگالی (دوشاخه): دارای دو شاخک موازی برای جابه‌جایی بارهای لوله‌ای بلند یا کویل‌های طویل که نیازمند تقسیم بار در دو نقطه هستند.

مزایای قلاب جرثقیل C شکل  در خطوط صنعتی

۱. کاهش چشمگیر آسیب ضایعاتی به ورق‌ها: حذف قلاب‌ها و سیم‌های نامناسب باعث حفظ تمامیت فیزیکی لایه‌های اولیه و انتهایی کویل می‌شود و سودآوری کارخانه را ارتقا می‌دهد.

۲. سرعت عمل و استقلال اپراتور جرثقیل: اپراتور بدون نیاز به کمک کارگر کمکی روی زمین (ریگر)، می‌تواند شاخک سی‌هوک را داخل سوراخ کویل وارد کرده، بار را بلند کند و در محل مورد نظر قرار دهد.

۳. توزیع یکنواخت بار و عدم ایجاد گشتاور ناخواسته به کالسکه جرثقیل: به دلیل رعایت دقیق محل مرکز ثقل، هیچ‌گونه نیروی زاویه‌دار یا ممان خمشی مضر به کالسکه و موتور بالابر جرثقیل سقفی منتقل نمی‌شود.

۴. طول عمر طولانی و استهلاک نزدیک به صفر: در این قطعه قطعات متحرک پیچیده یا مدارهای الکتریکی آسیب‌پذیر وجود ندارد و بدنه یکپارچه فولادی سال‌ها بدون نیاز به سرویس مداوم کارایی دارد.

نکات فنی بسیار مهم در نگهداری و بازرسی ادواری قلاب جرثقیل C

• بررسی چشمی ناحیه انحنای گلوگاه: گلوگاه داخلی سی‌هوک متمرکزترین نقطه تنش است. این بخش باید هر ۶ ماه یک‌بار توسط تیم بازرسی فنی با تست ذرات مغناطیسی (MT) برای تشخیص ریزترک‌های خستگی چک شود.
• عدم باربرداری از نوک شاخک: همواره باید اطمینان حاصل شود که کویل کاملاً تا انتهای شاخک و نزدیک به بدنه عمودی به داخل رفته باشد. قرار دادن بار روی نوک شاخک باعث افزایش گشتاور و نقض ضرایب ایمنی طراحی خواهد شد.
• بررسی سلامت لاینرهای محافظ: در صورت وجود روکش‌های پلی‌اورتان، ساییدگی آن‌ها باید کنترل شود تا از تماس مستقیم فلز با فلز جلوگیری به عمل آید.

قیمت قلاب جرثقیل C شکل

به دلیل اینکه سی هوک‌ها بر اساس ابعاد دقیق کویل کارفرما (وزن بیشینه، پهنای ورق، و قطر داخلی) ساخته می‌شوند، قیمت نهایی پس از ثبت پارامترهای فنی محاسبه و به صورت پیش‌فاکتور ارائه می‌گردد. عوامل مؤثر بر قیمت شامل:

• ظرفیت باربرداری تناژ نامی (۵، ۱۰، ۲۰، ۴۰ تن یا بالاتر)
• نوع فولاد سازه‌ای به‌کاررفته و ضخامت پلیت‌های ساختمانی
• طول شاخک باربردار و ارتفاع کاری قلاب
• سفارش آپشن‌های اضافه نظیر لایه‌های ضدخش پلی‌اورتان، استند نگهداری زمینی و چشمی گردان
• هزینه بازرسی شخص ثالث و صدور سرتیفیکیت رسمی تست بار

چرا خرید و ساخت سفارشی سی هوک از وزنه کرین؟

شرکت «وزنه پل فلز» با نام تجاری «وزنه کرین» با ۳۰ سال سابقه در صنعت جابه‌جایی مواد سنگین در ایران، ایمنی و کارایی را سرلوحه خط تولید خود قرار داده است:

• طراحی مهندسی با نرم‌افزارهای تحلیل تنش: هر سی هوک پیش از ورود به مرحله برشکاری و جوشکاری، در محیط‌های نرم‌افزاری تحت بارهای دینامیکی آنالیز می‌شود.
• تضمین سلامت متریال: استفاده انحصاری از پلیت‌های فولادی استاندارد با گواهی آزمون متالورژی (بدون استفاده از ضایعات یا ورق‌های با خلوص پایین).
• جوشکاری تخصصی تحت نظارت مهندس بین‌المللی جوش (IWE): جوش‌های نفوذی چندپاسه با انجام آزمون‌های غیرمخرب کامل.
• پشتیبانی فنی و میدانی توسط وزنه سرویس: تحویل شناسنامه ابعادی و امکان اعزام تیم بازرسی جهت تست بار عملیاتی در محل سالن شما.

مراحل سفارش قلاب C شکل  در وزنه کرین

۱. ارائه اطلاعات بار: ارسال مشخصات سنگین‌ترین و عریض‌ترین کویل، قطر داخلی سوراخ کویل، و تناژ باربرداری مورد نظر.

۲. ارائه پیش‌نویس نقشه و پیش‌فاکتور: محاسبه گرانیگاه، تعیین وزن خود قلاب و ارسال نقشه دو بعدی اولیه جهت بررسی ارتفاع مفید سالن.

۳. تولید و تست در کارخانه: ساخت دقیق، تعبیه وزنه‌های تعادل، رنگ‌آمیزی صنعتی و انجام تست‌های NDT.

۴. تحویل کالا همراه با شناسنامه: ارسال به سراسر کشور به همراه پلاک مشخصات فنی، دفترچه راهنما و تأییدیه کیفیت.

سوالات متداول کاربران (FAQ)

۱. برای سفارش ساخت سی هوک چه اطلاعاتی از کویل نیاز است؟

حداکثر وزن کویل، حداقل قطر داخلی سوراخ (ID)، حداکثر قطر خارجی (OD)، و بازه عرض کویل (حداقل و حداکثر طول ورق).

۲. آیا وزن خود سی‌هوک از ظرفیت مفید جرثقیل سقفی کم می‌شود؟

بله؛ سی‌هوک جزو تجهیزات زیر قلاب است و وزن مرده خود سازه (Dead Weight) باید در محاسبه ظرفیت خالص جرثقیل و بالابر لحاظ گردد. مهندسان وزنه کرین تلاش می‌کنند با بهینه‌سازی مقاطع، وزن خود سازه را در کمترین حد ممکن با حفظ ضریب اطمینان طراحی کنند.

۳. چرا نوک شاخک در حالت خالی کمی رو به بالا قرار می‌گیرد؟

این شیب ملایم (معمولاً حدود ۳ درجه) کاملاً عمدی است تا هم ورود شاخک به داخل سوراخ کویل آسان شود و هم پس از بارگذاری و ایجاد خمش الاستیک طبیعی در سازه، شاخک کاملاً افقی و تراز قرار گیرد.

۴. شماره‌های تماس جهت دریافت مشاوره رایگان و استعلام قیمت چیست؟

برای ارتباط فوری با کارشناسان فنی و دریافت کاتالوگ و قیمت می‌توانید با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:

تلفن‌های دفتر مرکزی: ۰۲۱۴۶۰۶۳۷۰۷ و ۰۲۱۴۶۰۶۳۷۰۸

کارشناس ارشد فروش و مهندسی: ۰۹۱۲۶۳۸۶۷۰۸