تابلو برق جرثقیل سقفی چیست؟
تابلو برق جرثقیل سقفی (Overhead Crane Electrical Panel) که با نامهایی مانند تابلو کنترل یا کابینت برق نیز شناخته میشود، یک بخش مرکزی و حیاتی در سیستم جرثقیل است که وظیفه کنترل و مدیریت برق و عملکردهای مختلف جرثقیل سقفی را بر عهده دارد.
این تابلو شامل اجزای مختلفی مانند اینورترها، کنتاکتورها، رلهها و PLCها است که برای کنترل حرکات جرثقیل، ظرفیت بلند کردن بار، و همچنین عملکردهای ایمنی به کار میروند.
تابلو برق از طریق هماهنگسازی سیگنالهای بین اپراتور و مکانیزمهای مختلف جرثقیل، باعث عملکرد روان، دقیق و ایمن سیستم میشود.
لازم به ذکر است تابلو برق شامل مجموعه ای از قطعات برقی جرثقیل سقفی و تجهیزات ضد انفجاری جرثقیل میباشد، که تمامی تجهیزات برقی را داخل یک جعبه از جنس فلز، محافظت و نگداری می کند و باعث می شود برق را به تمامی نقاط الکتریکی جرثقیل به گردش درآورده و هدایت کند. تابلو برق جرثقیل حتما باید توسط یک برقکار با تجربه و کاربلد ساخته می شود زیرا بسیار پیچیده است و تنها توسط افراد و مهندسین برق حرفه ای برق صنعتی قابل تولید است. بیشتر جرثقیل های ایرانی دارای تابلو برق سه فاز صنعتی میباشند.

انواع تابلو برق جرثقیل سقفی
انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ به دو دستۀ زیر تقسیم بندی می شوند:
- تابلو فشار متوسط (MV)
اصولا در سطح ولتاژ ۱ تا ۳۶ کیلو ولت قرار دارند و به صورت چند سلولی مونتاژ می شوند.
- تابلو فشار ضعیف (LV)
مقدار ولتاژ تابلوهای فشار ضعیف در جریان متناوب از ۱۰۰۰V و فرکانس ۱۰۰۰HZ و در جریان های مستقیم ولتاژ از ۱۵۰۰V بیشتر نمی شود.
اجزا و عملکرد تابلو برق جرثقیل سقفی
- اینورتر (Inverter):
اینورترها برق متناوب (AC) را به برق مستقیم (DC) تبدیل کرده و امکان کنترل سرعت و گشتاور موتور را فراهم میکنند. این ویژگی باعث شروع و توقف نرمتر، کاهش نوسان بار و افزایش عمر قطعات میشود.
- کنتاکتور (Contactor):
کنتاکتورها نوعی کلید الکترومغناطیسی هستند که برای کنترل جریان برق ورودی به موتور و سایر اجزای الکتریکی استفاده میشوند.
- رله (Relay):
رلهها سوییچهای الکترونیکی هستند که با دریافت سیگنالهای کنترلی، عمل قطع و وصل جریان برق به سایر اجزا را انجام میدهند.
- PLC (کنترلر منطقی قابل برنامهریزی):
PLCها کنترلرهای پیشرفتهای هستند که عملکردهای مختلف جرثقیل را به صورت خودکار و دقیق کنترل میکنند؛ مانند:
- جلوگیری از نوسان بار (Anti-sway)
- اتوماسیون حرکت
- ثبت دادهها (Data Logging)
سایر اجزا:
تابلو ممکن است شامل قطعات دیگری نیز باشد، از جمله:
- کلیدهای مینیاتوری (MCCB)
- ترانسفورماتور
- کنتاکتور ترمز
- ترمینالها و رابطها
کاربرد تابلو برق جرثقیل سقفی
تابلو برق جرثقیل سقفی با توجه به نوع عملکرد جرثقیل در مکان های مختلف نصب و استفاده می شوند. تابلو برق ها وظیفه کنترل و حفاظت از موتور های AC را انجام میدهند. نقش اصلی تابلو برق در هدایت و کنترل کابل های برق صنعتی در جرثقیل سقفی است.
اجرای تابلو برق عبارتند از؛ درایوها، مدارهای فرمان کنتاکتوری و مدارهای اندازه گیری موتور میباشند. با استفاده از تابلوهای برق های جرثقیل در مکان های صنعتی وکارگاه ها و سوله حوادث را کاهش داده و ایمنی جرثقیل را تضمین می کند. تابلوهای برق را می توان با سیستم PLC برای حالت کار اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک مجهز کرد.
اهداف و مزایای تابلو برق جرثقیل
- کنترل و هماهنگی:
مدیریت تمامی عملکردهای الکتریکی و حرکتی جرثقیل بهصورت یکپارچه و دقیق
- ایمنی:
دارای امکانات ایمنی مانند سوئیچهای محدودکننده، حفاظت اضافهبار و نمایشگر وزن برای جلوگیری از حوادث
- بهرهوری انرژی:
استفاده از اینورترها باعث کاهش مصرف انرژی و استهلاک قطعات میشود
- اتوماسیون:
امکان کنترل خودکار و از راه دور توسط PLC
- محافظت از اجزا:
تابلو برق درون کابینتی با درجه حفاظت IP (مثل IP55 یا IP65) قرار دارد که در برابر گرد و غبار و رطوبت مقاوم است
- نگهداری آسان:
طراحی ماژولار و قابل دسترس برای تعویض سریع و تعمیر قطعات
نکات مهم در انتخاب تابلو برق جرثقیل سقفی
- بدنه تابلو باید مستحکم و ضد آب و گردوغبار باشد (مانند IP55 یا IP65)
- ولتاژ مدار کنترل نباید از ۶۰۰ ولت AC یا DC تجاوز کند (طبق Konecranes)
- استفاده از برندهای معتبر مانند Schneider، Siemens، ABB، Delta توصیه میشود

تنظیم تابلو برق جرثقیل سقفی
قبل از نصب تجهیزات الکتریکی، باید به طور خاص نمودارهای الکتریکی و نقشه های تابلو برق مربوطه و شرایط فنی را درک کرد تا تعامل اجزا و اصول عملیاتی را به خوبی انجام داد، تا به سرعت با مشکلات ناشی از نصب و راه اندازی مقابله کرد. قبل از نصب باید تمام تجهیزات و اجزای الکتریکی را سازماندهی و مشاهده کرد. تمام تجهیزات و اجزای الکتریکی تابلو برق جرثقیل باید عاری از هرگونه کم و کاستی باشد، کار باید انعطاف پذیر باشد، و به هیچ عنوان قطعات نباید گیر کنند و یا شل شوند. نوع تجهیزات و اجزای الکتریکی، استانداردها، ترتیب بسته شدن قطعات کنار همدیگر و… باید مطابق نقشه ها باشد.
پنل الکتریکی تابلو برق جرثقیل سقفی
جعبه نگهداری(محفظه تابلو برق) باید قبل از نصب قطعات برقی و سیم کشی برق، باید توسط افراد حرفه ای بازرسی دقیق انجام گیرد، قطعات نباید آسیب ببینند، حتی زمانی که پوشش قطع کننده لمسی و کنتاکت های کمکی، مقاومت عایق خط باید مطابق با الزامات مقررات مربوطه نصب شده باشد. بررسی کنید که آیا عملکرد رله زمان مطابق با مقدار اصلاح مورد نیاز استاندارد فنی کارخانه می باشدیا خیر.
دمای استاندارد تابلو برق جرثقیل سقفی
مقدار کالیبراسیون رله زمان جعبه کنترل بالابر: ۱SJ برای ۰.۶ ثانیه، ۲SJ برای ۰.۲ ثانیه، ۳SJ برای ۰.۶ ثانیه، ۴SJ برای ۰.۳ ثانیه. کانال جلوی کنترل کمتر از ۶۰۰ میلی متر نیست ، سعی کنید صدایی را که در عملیات رخ می دهد کاهش دهید.
بهترین دمای تابلو برق طبق استاندارد IEC ، برای دمای تابلو برق نیز شرایطی را اعلام کرده است. دمای محیط جهت نصب در فضا های باز بایستی در مدت ۲۴ ساعت بیشتر از ۳۵ درجه سانتی گراد افزایش نداشته باشد. در آب و هوای معتدل بالاترین دما ۴۹ درجه و پایین ترین ۲۵- درجه است.
در نظر داشته باشید که کمترین دما در مناطق با آب و هوای سرد بایستی ۵۰- باشد. اگر قرار است تابلو برق در فضای بسته نصب میشود، دمای هوا باید در ۲۴ ساعت بیشتر از ۳۵ درجه نشود. در نهایت میتوان گفت بیشترین دمای مجاز ۴۰ درجه و کمترین دما ۵- درجه در فضای بسته میباشد.
قیمت تابلو برق جرثقیل سقفی
قیمت تابلو برق جرثقیل سقفی کاملا بستگی به میزان استفاده از قطعات برقی بکار رفته و نیز تناژ جرثقیل دارد. در نتیجه به همان میزان که تابلو برق جرثقیل پیچیده تر و حرفه ای تر و در کل هر مقدار که تابلو برق مورد نظرتان پیچیده تر و قابلیت های بیشتری داشته باشد، قیمت آن نیز افزایش خواهد داشت. شما باید انتخاب و خرید تابلو برق جرثقیل سقفی را با در نظر گرفتن محیط و نوع فعالیت خود انتخاب کنید. با مشاوره گرفتن از افراد باتجربه می توانید بهترین انتخاب با بهترین فیمت داشته باشید.اگر در این زمینه مهارتی ندارید به آسانی می توانید با کارشناسان ما تماس حاصل کرده و از تیم مشاوران حرفه ای ما در زمینه تابلو برق صنعتی کمک بگیرید.
برای ساخت تابلو برق صنعتی جهت انجام پروژه جرثقیل به چه مراحلی نیاز است؟
ساخت تابلو برق بر اساس و پایه استاندارد سازمان برنامه و بودجه و طبق قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور در مورد تجهیزات الکتریکی جهت رعایت اصول مشخصات فنی ، طراحی تابلو برق بر اساس استاندارد IEC,VDE این استانداردها هم داخلی و هم بین اللملی هستند در ابتدا طراحی و تهیه نقشه تابلو برق جرثقیل و سپس ارائه پیشنهاد به کارفرما جهت شروع انجام پروژه خط برق و تابلو برق را باید به صورت مستند و قراردادی انجام گیرد. کارفرما میبایست کلیهی مدارک و اسناد و نقشهها را دریافت نموده و مطالعه نماید و مشخصات فنی و اطلاعات کلی مربوط به تابلو برق جرثقیل را به واحد مهندسی شرکت اطلاع دهد و پس از تائید و کنترل نهایی و برآورد قیمت تابلوبرق صنعتی قرار داد اصلی را طبق قوانین مکتوب شده ثبت و ضبط نماید . لیست لوازم و تجهیزات برقی با توجه به برند مربوطه به کارفرما ارائه شود ، باید به این امر توجه شود پیمانکار، جهت ارائه بهترین محصول مرغوب با کمترین زمان اقدام نماید. همانطور که دربالا ذکر شد تنها یک برقکار صنعتی اسن قوانین را میتواند رعایت کند و نتیجه حاصل بسیار رضایت بخش خواهد بود. شرکت وزنه پل فلز با تیم بسیار قوی در عرصه صنعت تمامی خدمات مربوط به تابلو برق های جرثقیل و قطعات برقی نایاب،با برندهای شناخته شده را ارائه میدهد.

نقد و بررسیها
پاککردن فیلترهاهنوز بررسیای ثبت نشده است.